ZONDAGSBRIEF 28 december 2025  

“Niet alleen in het holst
van de nacht van het jaar
heeft het licht het koud.”

Zo schrijft de dichter Hans Andreus in ‘Geen kerstcantate’. Dat klinkt ontnuchterend, zo vlak na Kerstmis. We hebben de zachte tonen van kerstliederen nog in onze oren. En dan: ‘het licht dat het koud heeft’. Zo valt het Evangelie van deze zondag misschien ook wat koud op ons dak: wég zijn de engelen, wég hun gezang. In ons verhaal zijn Jozef en Maria en hun pasgeboren Kind, onderweg naar Egypte, op de vlucht voor de moorddadige hand van Herodes.

          Na het bezoek van de Wijzen met hun koninklijke geschenken en hun huldeblijken, moeten Jozef en Maria hun boeltje bijeenrapen en het vege lijf zien te redden. Zonder het te weten of te willen is dat jonge gezin terecht gekomen in een politiek machtsspel. De harde, gewelddadige werkelijkheid waar het op aarde om lijkt te gaan, dringt zich aan hen op. De strijd om wie de sterkste, de machtigste, de rijkste is.
Het kleine gezinnetje dreigt vermorzeld te worden in die strijdvraag.

          Ze zijn daar zelf weliswaar niet mee bezig, maar worden er desondanks in meegesleept. Onder die omstandigheden komt het Kind als het Licht in onze wereld.
“Het licht heeft het koud“. Niet alleen in deze korte, kille winterdagen, maar op iedere plaats, in iedere tijd, waar dat licht niet wordt gezien, niet wordt geëerbiedigd of getolereerd, waar licht wordt verduisterd door geweld, waar het met schouderophalen en cynisme wordt bejegend.

          Een moeder met een pasgeboren kind, een jong gezin op de vlucht, dat is een beeld van kwetsbaar licht. Het vraagt erom beschermd en behoed te worden. Waar dat niet gebeurt, als zo’n teer begin wordt verstoord, wordt het wezen van leven tekort gedaan. We zien jonge moeders met hun kinderen op het journaal, in Congo, in Soedan, in Gaza. Stoffige wegen of modderpoelen, kleine, magere ezeltjes, waar mensen hun spullen opgetast hebben. Ze zoeken een veilig heenkomen voor de krijgsheren, verre verwanten van Herodes.

“Het licht heeft het koud,
het hongert naar
een beetje gerechtigheid
aan deze kant van de tijd
…
het hunkert naar
aardse dagen ooit
zonder marteling en moord…”

Het Kerstverhaal, de geboorte van Jezus in Bethlehem raakt ons. Het maakt ons gevoelig voor ervaringen waar we in het alledaagse leven gemakkelijk aan voorbijgaan. Het maakt ons kwetsbaar, het brengt vrede en verstilling, het brengt ons thuis bij onszelf en bij elkaar.

          Maar het Kerstverhaal houdt niet op bij vrede en verstilling. Het gaat verder.
Jozef krijgt in zijn droom te verstaan dat hij moet “ontwaken”. Dat woord “ontwaken”, staat er vier keer. Het licht dat hem is aangezegd, wordt hem in handen gelegd, maakt hem verantwoordelijk. En Jozef néémt die verantwoordelijkheid! Hij neemt de opdracht aan die de droom hem gaf. Het licht van God vraagt erom dat harten en handen van mensen het aannemen en het doorgeven, het laten schijnen. Wat we met Kerstmis horen als een belofte en een geschenk – vrede op aarde, in mensen een welbehagen – dat is een woord om aan te werken, iedere dag van het jaar.

          Het gezin is bij uitstek een plaats waar dat licht van God wordt doorgegeven,
waar kinderen het leven leren, waar vertrouwen wordt gegeven, waar geborgenheid en bescherming vanzelfsprekend moeten zijn. De plaats ook waar kinderen verantwoordelijkheid leren dragen, sterk en weerbaar worden. Daarvoor hoeft het geen modelgezin te zijn. Jozef en Maria met Jezus, ontheemd, op zoek naar onderkomen en veiligheid, waren dat ook niet. Toch was het de plaats waar Jezus, behoed en gevoed door Jozef en Maria, Zijn eigen weg ontdekte, zijn zending op het spoor kwam.

          Het vieren van Kerstmis -het “licht zien” – ons erdoor laten raken, ons erdoor laten aanspreken, maakt ons niet alleen warm van binnen maar wijst ook ons een weg,
geeft verantwoordelijkheid en maakt sterk en weerbaar. Dat licht stoot ons aan, wekt ons en laat ons opstaan om “een beetje gerechtigheid” te brengen. In dat licht geloven en ervoor opkomen, het wordt ons in het Kerstfeest en ook deze zondag aangeboden en voorgehouden… als een genade, als onze roeping…

Han Akkermans, emeritus-pastoor