
ZONDAGSBRIEF 08 november 2026
32e zondag door het jaar.
Evangelie Matteus 25, 1-13
Een (on)gewone bruiloft.
Tien meisjes wachten op een bruidegom. Vijf zijn verstandig, vijf onverstandig. Maar wat mij opvalt, is dat ze uiteindelijk allemaal in slaap vallen. Ook de verstandige meisjes. Blijkbaar vraagt Jezus niet van ons dat wij nooit moe worden, nooit twijfelen of nooit tekortschieten. Want zelfs degenen die goed voorbereid waren, vielen in slaap.
En dan klinkt midden in de nacht een stem: Daar is de bruidegom! Trekt hem tegemoet!
Deze woorden hebben de mysticus Jan van Ruusbroec, die leefde in de veertiende eeuw, zo geraakt dat hij er een heel boek over schreef:
De geestelijke bruiloft.
Ruusbroec bleef vooral stilstaan bij de kreet: Zie, de bruidegom! Gaat erop uit, hem tegemoet. Voor Ruusbroec gaat dit evangelie niet allereerst over de dood of over het einde van de wereld. Het gaat over iets dat zich nu al kan voltrekken: de ontmoeting tussen God en de mens.
En daarbij zegt Ruusbroec iets opmerkelijks. Wij denken vaak dat wij God moeten zoeken. Maar volgens hem is het allereerst God die naar ons op zoek is.
De bruidegom komt. Niet omdat de meisjes hem hebben geroepen. Niet omdat zij iets bijzonders hebben gepresteerd. Hij komt omdat hij hen wil ontmoeten.
Dat is een heel andere manier van geloven.
Wij zijn vaak bezig met de vraag of wij wel genoeg geloven. Of wij voldoende bidden. Of ons leven wel goed genoeg is.
Maar Ruusbroec draait de vraag om: Durven wij ons door God te laten vinden?
Dat is misschien moeilijker dan wij denken.
Want wij kunnen ons verschuilen achter onze overtuigingen, onze zekerheden en zelfs achter onze godsdienstige gewoonten.
Wij kunnen over God spreken zonder Hem werkelijk toe te laten.
Ruusbroec maakt daarom onderscheid tussen het uiterlijke leven en het innerlijke leven. Niet omdat het ene onbelangrijk zou zijn, maar omdat ons handelen zonder innerlijke betrokkenheid leeg kan worden/zijn.
Je kunt bijvoorbeeld jarenlang trouw naar de kerk gaan en toch nauwelijks meer verwachten dat God werkelijk iets met je leven te maken wil hebben.
Je kunt bidden en tegelijkertijd bang zijn voor de stilte.
En je kunt heel veel weten over het geloof, terwijl je het Mysterie ervan niet meer durft te benaderen.
Daarom zegt Ruusbroec: “”Ga uit.
Ga uit jezelf. Uit de wereld waarin alles om jouw gedachten, jouw zekerheden en jouw gelijk draait”. Niet om jezelf te verliezen,
maar om ruimte te maken voor de Ander.
De vijf meisjes die te laat komen, staan voor een gesloten deur. Zij roepen: Heer, doe open. Maar het antwoord luidt: Ik ken u niet.
Dat zijn harde woorden. Wat gebeurt hier?
Jezus kent jou niet? Maar misschien wil Hij ons wakker schudden.
Want er bestaat een verschil tussen iemand kennen van horen zeggen en iemand werkelijk ontmoeten.
Dat geldt voor onze menselijke relaties. Maar ook voor onze verhouding tot God.
Ruusbroec zou zeggen dat het geloof uiteindelijk niet bestaat uit kennis óver God, maar uit verbondenheid mét God.
En verbondenheid kun je niet op het laatste moment organiseren. Je kunt haar ook niet van een ander lenen.
Misschien is dat wel de betekenis van de olie die de meisjes niet konden delen.
Niemand kan in mijn plaats de ontmoeting met God aangaan. Zijn roepstem in mij.
Enne…de bruidegom komt midden in de nacht…
Niet op het helderste moment van de dag, wanneer alles overzichtelijk is. Maar wanneer mensen slapen, wanneer het donker is, wanneer niemand meer iets verwacht.
En jij? Jij zit daar in die donkere put in de kou, in jezelf gekeerd. Je piekert je suf en denkt dat je er niet meer uitkomt. Hoe verder?
Waar is mijn olie mijn brandstof, waar is het licht? Hoe lang moet ik nog wachten? Wie komt mij verlossen?
Hij, toch Jezus? Ja, Hij ten diepste alleen daalt naar jou af de put in en met Zijn kracht kom jij eruit. Innerlijke rust is toch iets anders dan slapen? Je krijgt weer zin om iets op te pakken en het leven krijgt langzaamaan weer betekenis. Je krijg lucht en zie de zon opgaan. (“Ik ben het licht van de wereld”, Joh. 8:12)
Ruusbroec wist dat de ontmoeting met God niet altijd gepaard gaat met warmte of zekerheid. Soms hoort juist de ervaring van verlatenheid
bij de geestelijke weg.
Misschien is waakzaam zijn dan niet dat wij voortdurend het licht zien.
Misschien betekent het dat wij, ook wanneer wij niets zien, de mogelijkheid openhouden dat God dichterbij is dan wij vermoeden.
En dat wij, wanneer Hij komt, niet bang hoeven te zijn om Hem tegemoet te gaan.
Want de bruidegom komt niet om bewonderd te worden van een afstand.
Hij komt om ons te ontmoeten.
En uiteindelijk is dat de diepste betekenis van ons geloof: niet dat wij alles van God begrijpen, maar dat wij ons door Hem laten raken.
Hem leren kennen en anderen daarmee in beweging zetten.
Want niet de nacht is onze vijand, maar het licht dat in ons dooft.
Niet het wachten duurt te lang, maar de liefde die niet meer gelooft.
Pastoor Ronald van Bronswijk